Java Development Kit của công ty Oracle, thường được gọi tắt là JDK, là bộ công cụ thiết yếu để phát triển chương trình Java. Nó không phải là một phần mềm đơn giản, mà là một "combo" hoàn chỉnh, bên trong bao gồm môi trường cần thiết để chạy chương trình Java (tức là thư viện chạy Java), các bộ công cụ khác nhau cần dùng cho phát triển Java, cùng mã nguồn của các thư viện lớp cơ bản và cốt lõi nhất của Java. Còn Java Runtime Environment, gọi tắt là JRE, vai trò của nó đơn giản hơn nhiều — nó chỉ là một "môi trường chạy" thuần túy. Nói đơn giản, bất kỳ chương trình nào viết bằng ngôn ngữ Java, muốn chạy được trên máy tính của bạn, đều không thể tách rời JRE. Vì vậy, dù bạn làm phát triển phần mềm Java truyền thống hay làm phát triển ứng dụng Android đang hot, đều phải cài đặt môi trường chạy JRE này trong hệ điều hành của mình. Có thể nói, đóng góp và ảnh hưởng của ngôn ngữ Java đối với toàn bộ thế giới phát triển phần mềm là điều mà nhiều công nghệ khác khó có thể so sánh được.

Đây là vấn đề mà rất nhiều người mới học Java đều thắc mắc. Thực ra phân biệt chúng rất đơn giản, chỉ cần xem mục đích của bạn:
Bạn có thể hình dung việc phát triển chương trình Java giống như nấu ăn:
Nói đơn giản,JDK = JRE + bộ công cụ phát triển.
Điểm mấu chốt: JRE Không bao gồmbất kỳ công cụ phát triển nào, như trình biên dịch, trình gỡ lỗi, v.v. Nó chỉ có thể "chạy", không thể "sáng tạo".
Sau khi cài đặt JDK, để hệ thống có thể nhận diện lệnh Java ở bất kỳ vị trí nào, bắt buộc phải cấu hình biến môi trường. Dưới đây là các bước chi tiết:
Trong cửa sổ "Environment Variables" tiếp theo, chúng ta cần thao tác trên hai khu vực: "User variables" và "System variables". Thông thường nên cấu hình ở"System variables"khu vực, như vậy sẽ có hiệu lực với tất cả người dùng.
JAVA_HOMEC:\Program Files\Java\jdk1.8.0_311(Vui lòng nhớ sửa đường dẫn theo số phiên bản bạn thực tế đã cài đặt)CLASSPATH.;%JAVA_HOME%\lib\dt.jar;%JAVA_HOME%\lib\tools.jar;
(Lưu ý ở đầu có một dấu chấm và dấu chấm phẩy .;, điều này đại diện cho thư mục hiện tại, rất quan trọng!)
Trong danh sách "System variables", tìm biến có tên Path , chọn nó, sau đó nhấp vào"Edit".
%JAVA_HOME%\bin (Đây là cách viết phổ biến nhất, chuẩn mực nhất, tham chiếu đến biến JAVA_HOME vừa thiết lập)C:\Program Files\Java\jdk23.0_2\bin (Đây là đường dẫn tuyệt đối đến thư mục bin của JDK, số phiên bản chỉ mang tính ví dụ)C:\Program Files\Java\jre23.0_2 (Đây là thư mục cài đặt của JRE, số phiên bản chỉ mang tính ví dụ)Đây là bước quan trọng nhất, kiểm tra xem cấu hình của chúng ta đã có hiệu lực chưa:
cmd, sau đó nhấn Enter để mở cửa sổ Command Prompt.java -version, sau đó nhấn Enter.Nếu cấu hình đúng, bạn sẽ thấy kết quả tương tự như dưới đây, hiển thị thông tin phiên bản Java bạn đã cài đặt:
java version "1.8.0_311" Java(TM) SE Runtime Environment (build 1.8.0_311-b13) Java HotSpot(TM) 64-Bit Server VM (build 25.311-b13, mixed mode)
Thấy được điều này, xin chúc mừng bạn! Môi trường phát triển Java của bạn đã được thiết lập thành công.
Hiểu sự khác biệt giữa JDK và JRE là bước đầu tiên khi học Java, còn cấu hình biến môi trường đúng cách chính là thao tác then chốt để đưa lý thuyết vào thực hành. Hãy nhớ nguyên tắc cốt lõi:Phát triển thì cài JDK, chạy thì cài JRE; khi cấu hình hãy chú ý kỹ đến JAVA_HOME và Path. Chỉ cần thao tác cẩn thận theo các bước trên, bạn sẽ thuận lợi vượt qua rào cản nhỏ đầu tiên trong việc học Java, đặt nền tảng vững chắc cho hành trình lập trình tiếp theo.